نوای بامداد — به نقل از ایسنا
تکتم حسینیان رئیس اداره فرش اداره کل صنعت معدن و تجارت خراسان رضوی با بیان اینکه فرش دستباف همچنان یکی از مهم ترین نمادهای فرهنگی و هنر معاصر ایران به شمار می رود اظهار کرد در سال جاری شاهد رشد تولید فرش دستباف در خراسان رضوی هستیم اما این صنعت با چالش های متعددی مواجه است که سهم آن را در بازارهای جهانی کاهش داده است
وی افزود استان خراسان رضوی با داشتن ده ها هزار بافنده یکی از قطب های اصلی تولید فرش دستباف در کشور محسوب می شود و شهر مشهد رتبه نخست تولید فرش در این استان را داراست با این وجود در سال های اخیر کاهش چشمگیری در صادرات فرش دستباف مشاهده شده که به دلایلی چون رقابت با فرش ماشینی کمبود مواد اولیه افزایش قیمت ها نبود حمایت های بیمه ای و ضعف در بازاریابی برمی گردد
حسینیان با اشاره به مشکلات اقتصادی فراوانی که بافندگان فرش با آن مواجه هستند گفت کاهش تقاضا و مشکلات فروش سبب شده تعدادی از بافندگان به مشاغل دیگر روی بیاورند که این موضوع تهدیدی جدی برای آینده این صنعت است به همین دلیل سیاست های مرکز ملی فرش بر حمایت از بافندگان و تثبیت جایگاه فرش دستباف متمرکز شده است
وی همچنین بیان کرد دستمزد پایین بافندگان انگیزه آن ها را کاهش داده و ترک تدریجی این حرفه را به دنبال داشته است نبود امنیت شغلی موجب کاهش کیفیت تولیدات نیز شده است در این راستا برگزاری دوره های آموزشی نمایشگاه ها و حمایت های هدفمند از قالیبافان در دستور کار قرار دارد تا شرایط بهتری برای آنان فراهم شود
حسینیان در ادامه به تغییر سبک زندگی و گرایش مردم به استفاده از کفپوش های ماشینی اشاره کرد که باعث کاهش سهم فرش دستباف در بازار داخلی شده است وی گفت هرچند فرش دستباف ایرانی به عنوان نماد اصالت و هنر در بازارهای جهانی شناخته می شود و مزیت رقابتی بالایی دارد اما مشکلات صادراتی سال های اخیر باعث کاهش سهم ایران در بازار جهانی شده است
وی در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای احیای اقتصاد فرش دستباف گفت حمایت های جامع از بافندگان حیاتی است این حمایت ها باید شامل ارائه بیمه های مناسب پرداخت دستمزدهای منصفانه تأمین مواد اولیه نوآوری در طراحی متناسب با سلیقه بازار جهانی و بازاریابی حرفه ای باشد حفظ اصالت طرح ها و نقش های بومی کلید جذب مشتریان خارجی است زیرا خریداران جهانی به دنبال هویت فرهنگ و تمایز هستند که تنها در فرش ایرانی قابل مشاهده است البته در کنار حفظ اصالت باید نوآوری و تطبیق با سلیقه روز نیز مورد توجه قرار گیرد
فرش دستباف ایرانی با پیشینه ای کهن و قدمتی دیرینه نمادی زنده از فرهنگ و هنر ایران است که سال هاست در بازارهای داخلی و خارجی مورد تحسین قرار گرفته است این هنر به دلیل ظرافت در طراحی کیفیت مواد اولیه و دست ساز بودنش ارزشمند و منحصربه فرد شناخته می شود با این حال مشکلات اقتصادی تغییر سلایق مصرف کنندگان و رقابت با محصولات ماشینی به ویژه در بازارهای داخلی باعث شده است که فرش دستباف سهم خود را به تدریج از دست بدهد
در سال های اخیر افزایش قیمت مواد اولیه و مشکلات تامین آن همراه با نبود بیمه و حمایت های اجتماعی برای بافندگان انگیزه تولیدکنندگان را کاهش داده و به ترک حرفه قالیبافی توسط برخی از آن ها انجامیده است این امر علاوه بر کاهش تولید کیفیت فرش ها را نیز تحت تأثیر قرار داده است بنابراین حفظ امنیت شغلی و ارتقای سطح درآمد بافندگان از مهم ترین چالش هایی است که باید به آن پرداخته شود
بازارهای جهانی هنوز هم فرش ایرانی را به عنوان یکی از نمادهای اصالت و هنر ایرانی می شناسند اما به دلیل مسائل مختلف از جمله رقابت شدید با فرش ماشینی و ضعف در بازاریابی و تبلیغات سهم ایران در این بازارها کاهش یافته است راهکارهای نوآورانه در طراحی فرش بازاریابی تخصصی حضور فعال در نمایشگاه های بین المللی و به روزرسانی سبک و طرح ها می تواند به بازگرداندن جایگاه فرش دستباف در بازارهای جهانی کمک کند
از سوی دیگر حفظ نقش ها و طرح های بومی و سنتی که حامل هویت فرهنگی ایرانی هستند از اهمیت ویژه ای برخوردار است مشتریان بین المللی به دنبال خرید محصولی هستند که علاوه بر کیفیت داستان و اصالت فرهنگی را نیز در خود داشته باشد این ویژگی ها می تواند مزیت رقابتی فرش دستباف ایرانی را نسبت به محصولات ماشینی و خارجی حفظ کند
در نهایت حمایت های دولتی و سیاست گذاری های مناسب که شامل تسهیلات بیمه ای حمایت مالی آموزش های تخصصی و ارتقای شرایط کار بافندگان باشد کلید احیای این صنعت مهم فرهنگی و اقتصادی است چنین اقداماتی می تواند انگیزه تولیدکنندگان را افزایش داده و باعث تثبیت و رشد بازار فرش دستباف ایران شود
به طور کلی فرش دستباف ایرانی نه تنها یک کالا بلکه نمادی از فرهنگ هنر و هویت ملی است که باید با حمایت همه جانبه و برنامه ریزی دقیق جایگاه خود را در بازارهای داخلی و خارجی حفظ کند و روزبه روز رونق بیشتری یابد
