اقتصاد خراسان شمالی در حال تجربه یک چرخش تدریجی اما مهم است؛ چرخشی از تکیه بر خامفروشی و فروش مواد اولیه به سمت تقویت تولید واقعی، صنایع تبدیلی و ایجاد ارزش افزودهای که میتواند مسیر توسعه استان را دگرگون کند.
به گزارش مرکز رسانه بامداد؛ به نقل از ایرنا، خراسان شمالی در آستانه یک تغییر آرام اما تعیینکننده در مسیر اقتصادی خود قرار گرفته است؛ تغییری که اگرچه نشانههای آن از سالهای گذشته در قالب طرحهای صنعتی و توسعه شهرکهای صنعتی دیده میشد، اما امروز با صراحت بیشتری از سوی مسوولان اقتصادی استان بهعنوان یک «ضرورت اجتنابناپذیر» مطرح میشود.
در این نگاه جدید، خامفروشی دیگر نه یک انتخاب ساده بلکه مانعی جدی در مسیر توسعه و ایجاد ارزش افزوده تلقی میشود؛ مانعی که ادامه آن میتواند ظرفیتهای بالقوه استان را به فرصتهای از دسترفته تبدیل کند.
در همین چارچوب، تایید مدیران حوزه صنعت استان بر حرکت به سمت تولید واقعی و تقویت صنایع تبدیلی، نشاندهنده شکلگیری یک تغییر رویکرد در سیاستهای توسعهای است؛ رویکردی که میکوشد اقتصاد محلی را از وابستگی به فروش مواد اولیه خارج کرده و به سمت زنجیرههای کامل تولید، فرآوری و صادرات هدایت کند.
این مسیر، به باور کارشناسان، تنها راهی است که میتواند اشتغال پایدار و رشد اقتصادی متوازن را برای استان به همراه داشته باشد.
شکستن چرخه خامفروشی؛ ضرورت ورود به اقتصاد ارزشافزا
بخش قابل توجهی از اقتصاد خراسان شمالی بر پایه کشاورزی سنتی و فروش محصولات خام شکل گرفته و اولویت توسعه این خطه بخش کشاورزی عنوان شده است؛ مدلی که اگرچه در کوتاهمدت جریان درآمدی ایجاد کرده، اما در بلندمدت نتوانسته ارزش افزوده قابل توجهی برای استان به همراه داشته باشد.
اکنون نگاه جدید اقتصادی بر این اصل استوار است که بدون تکمیل زنجیره تولید، هیچ محصولی نمیتواند به ظرفیت واقعی خود در بازار برسد.
بر همین اساس، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی بهعنوان یکی از محورهای اصلی تحول اقتصادی مطرح شده است. این صنایع نهتنها میتوانند وابستگی به خامفروشی را کاهش دهند، بلکه زمینهساز ایجاد فرصتهای شغلی جدید، افزایش بهرهوری و جذب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی خواهند بود.
در این میان، نقش زیرساختهای صنعتی و شهرکهای صنعتی بهعنوان بسترهای اصلی این تحول، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
شهرکهای صنعتی؛ موتورهای خاموشی که باید روشن شوند
در نگاه کارشناسان، یکی از مهمترین ظرفیتهای مغفولمانده در خراسان شمالی، شبکه گسترده شهرکها و نواحی صنعتی است؛ ظرفیتهایی که در صورت تکمیل زیرساختها و حمایت هدفمند، میتوانند به موتور محرک اقتصاد استان تبدیل شوند.
این شهرکها در واقع بستر آمادهای برای استقرار واحدهای تولیدی و صنعتی هستند که میتوانند زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و دامی را تکمیل کنند.
با این حال، فعالسازی کامل این ظرفیتها نیازمند برنامهریزی دقیق، جذب سرمایهگذاری هدفمند و ایجاد فضای امن اقتصادی برای فعالان بخش خصوصی است.
کارشناسان معتقدند که اگر این روند بهدرستی هدایت شود، شهرکهای صنعتی میتوانند نقش تعیینکنندهای در کاهش فاصله توسعهای شهرستانهای استان و افزایش تابآوری اقتصادی منطقه ایفا کنند.
در نهایت، مسیر پیشروی اقتصاد خراسان شمالی، مسیری است که از دل تغییر نگرشها آغاز میشود؛ تغییری از اقتصاد خاممحور به سمت اقتصادی مبتنی بر تولید واقعی، ارزش افزوده و توسعه پایدار؛ مسیری که اگر با اراده جدی دنبال شود، میتواند سیمای اقتصادی استان را در سالهای آینده بهطور اساسی دگرگون کند.
تولید صنعتی، پیشران توسعه استان شود
رییس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی خراسان شمالی در این باره با تاکید بر اینکه تقویت زیرساختهای صنعتی تنها راه عبور از محرومیت است گفت: استمرار خامفروشی در بخش کشاورزی و دامداری، ظلم به ظرفیتهای تولیدی استان است و باید منابع مالی بهجای بازارهای غیرمولد، به سمت تولید و صنایع تبدیلی هدایت شود.
مهدی توانا با اشاره به اهمیت نقشآفرینی صنعت در تحقق شعار سال، اظهار کرد: اگرچه کشاورزی در سالهای گذشته اولویت نخست توسعه استان بوده است، اما تداوم روند کنونی بدون توجه به صنایع تبدیلی و تکمیلی، نه تنها موجب ارزشافزوده نمیشود، بلکه پتانسیلهای بالقوه استان را نیز هدر میدهد.
۱۸ شهرک صنعتی؛ بازوهای محرک توسعه
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی خراسان شمالی، ۱۸ شهرک و ناحیه صنعتی موجود در استان را ظرفیتی بینظیر برای تحول اقتصادی دانست و افزود: این شهرکها باید به عنوان پیشرانهای اصلی توسعه دیده شوند. برنامهریزیهای ما برای ارتقای زیرساختها در این مناطق متمرکز شده است تا با رفع نواقص موجود در شهرستانها، بستری امن و جذاب برای حضور سرمایهگذاران فراهم شود.
توانا با انتقاد از کمتوجهی به ظرفیتهای صنعتی در ادوار گذشته گفت: یکی از دغدغههای جدی مسوولان اقتصادی استان، چرایی عدم بهرهگیری کامل از این زیرساختها در جذب سرمایه است.
وی اصلاح ساختار منابع مالی را یک ضرورت اجتنابناپذیر دانست و تصریح کرد: تا زمانی که «تولید» به عنوان اولویت اول و پیشران اقتصاد استان تعریف نشود، راندمان بهرهوری افزایش نخواهد یافت. باید با انضباط در برنامهریزی و بودجهریزی، مسیر حرکت منابع مالی را از بازارهای موازی به سمت تقویت زیرساختهای صنعتی تغییر دهیم.
وی با تاکید بر لزوم تقویت خودباوری در استان، خاطرنشان کرد: محرومیتزدایی از خراسان شمالی در گرو درک این واقعیت است که تنها با تکیه بر صنایع نوین، میتوان دوران کمبرخورداری را پشت سر گذاشت. برای رسیدن به این هدف، شناسایی دقیق ظرفیتها و معرفی علمی آنها به سرمایهگذاران، در دستور کار شرکت شهرکهای صنعتی قرار دارد.
به گفته توانا، خروج از عقبماندگی در زیرساختهای شهرستانی، با عزم جدی در اصلاح منابع و هدایت آنها به بدنه تولید، هدفگذاری اصلی این شرکت در سال جاری است تا گامی عملی در مسیر توسعه پایدار استان برداشته شود.
خراسان شمالی دارای ۱۰ شهرک صنعتی، هشت ناحیه صنعتی و یک منطقه ویژه اقتصادی در بجنورد است.
