در پنجاهوسومین جلسه هیات نمایندگان اتاق خراسان رضوی مطرح شد:
دبیر کمیسیون حملونقل و ترانزیت اتاق مشهد با تشریح ظرفیتهای استراتژیک مرزهای استان در اتصال به کریدورهای بینالمللی، تأکید کرد که با عبور از چالشهای ساختاری و نوسازی زیرساختهای مرزی، خراسان رضوی میتواند بهعنوان پیشران دیپلماسی اقتصادی و هاب ترانزیتی شرق کشور، بار بخشی از محدودیتهای تجارت دریایی را به دوش بکشد.
به گزارش مرکز رسانه بامداد؛ به نقل از اتاق بازرگانی، «امید خدادادی»، دبیر کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد، در تشریح وضعیت این حوزه گفت: خراسان رضوی بهواسطه موقعیت ژئوپلیتیکی، هممرزی با افغانستان و ترکمنستان و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم شرق ـ غرب و شمال ـ جنوب، یکی از کانونهای اصلی حملونقل، ترانزیت و لجستیک کشور به شمار میرود و میتواند به هاب ترانزیتی شرق ایران و پیشران دیپلماسی اقتصادی کشور تبدیل شود.
وی با اشاره به نقش راهبردی این استان در اتصال ایران به آسیای میانه، افغانستان و شبهقاره هند اظهار کرد: در صورت رفع چالشهای ساختاری، زیرساختی، نهادی و مالی، خراسان رضوی میتواند سهم موثرتری در توسعه صادرات غیرنفتی و تقویت جایگاه ایران در کریدورهای منطقهای ایفا کند.
خدادادی افزود: مرزهای فعال استان از جمله سرخس، لطفآباد و دوغارون، هر یک از ظرفیتهای راهبردی برخوردارند. مرز سرخس حلقه اتصال ایران با کشورهای CIS و از نقاط مهم کریدور ریلی شرق کشور است؛ لطفآباد نیز بهعنوان مرز رسمی با ترکمنستان، ظرفیت قابل توجهی برای ترانزیت به آسیای میانه دارد و دوغارون، مهمترین مرز زمینی کشور با افغانستان و کانون اصلی صادرات، واردات، ترانزیت کالا و تردد مسافر محسوب میشود.
دبیر کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق مشهد با اشاره به مهمترین چالشهای عملیاتی در مرزهای استان تصریح کرد: ضعف زیرساختها و تجهیزات گمرکی، کمبود نیروی انسانی متخصص در گمرکات مرزی، ناهماهنگی میان دستگاههای مستقر در مرز، توقفهای طولانی و هزینهزا برای ناوگان حملونقل، ناکارآمدی حملونقل ترکیبی ریلی ـ جادهای، فقدان سامانههای هوشمند و یکپارچه مرزی و فرسودگی ناوگان جادهای، از جمله موانع جدی در مسیر بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای ترانزیتی خراسان رضوی هستند.
وی ادامه داد: برای عبور از این وضعیت، استقرار مدیریت یکپارچه مرزی، کاهش تداخل نهادی، نوسازی و تجهیز گمرکات مرزی به سامانههای الکترونیک، ایجاد پنجره واحد تجارت مرزی و توسعه حملونقل ترکیبی در مرزهای سرخس، دوغارون و لطفآباد باید در اولویت قرار بگیرد.
خدادادی با تأکید بر ضرورت نگاه ملی به نقش خراسان رضوی در ترانزیت کشور متذکر شد: توسعه زیرساختهای حملونقل شرق کشور نباید صرفاً بهعنوان یک مطالبه استانی تلقی شود؛ بلکه این موضوع بخشی از راهبرد ملی ایران برای تقویت جایگاه خود در تجارت منطقهای و کریدورهای بینالمللی است.
وی همچنین با اشاره به تحولات منطقهای و رقابت کریدوری کشورهای همسایه عنوان کرد: ناپایداریهای سیاسی و اقتصادی در منطقه، تغییر مکرر سیاستها و محدودیتهای تجاری کشورهای همسایه، رقابت کشورها برای جذب مسیرهای ترانزیتی و اثر تحریمها بر همکاریهای بینالمللی حملونقل، ضرورت بازنگری در سیاستهای ترانزیتی کشور را دوچندان کرده است.
خدادادی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، تأسیس مناطق آزاد در مرزهای استان، توسعه سکوهای صادراتی مشترک با افغانستان و ترکمنستان، تبدیل سرخس به هاب ریلی ترانزیت آسیای مرکزی، تکمیل کریدورهای ریلی و جادهای شرق کشور و ایجاد شهرهای لجستیکی مرزی با خدمات کامل زنجیره تأمین، میتواند بخشی از مسیر آینده توسعه ترانزیت در خراسان رضوی باشد.
دبیر کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق مشهد در ادامه، با اشاره به مسیرهای جایگزین تجاری و ترانزیتی و هزینههای آنها در مقایسه با مسیرهای دریایی گذشته، توضیح داد: هر یک از این کریدورها مزایا و معایب خاص خود را دارند و فعالان اقتصادی باید با توجه به شرایط هر مسیر، از جمله زمان و هزینه حمل، گزینه بهینه را انتخاب کنند. با این حال، نکته مهم، ارتقای ظرفیت خدماتدهی در مبادی ورودی است که باید مورد توجه جدی قرار بگیرد.
جمعبندی دیدگاههای مطرح شده حاکی از آن است که خراسان رضوی با تکیه بر مزیتهای جغرافیایی، نقشی فراتر از یک استان در زنجیره تجارت کشور ایفا میکند. گذار از مشکلات عملیاتی و تبدیل مرزهای زمینی به پایانههای هوشمند و لجستیکی، نه تنها یک ضرورت برای استان، بلکه یک اولویت راهبردی برای حفظ امنیت تجاری و پویایی اقتصاد ایران در برابر شوکهای بیرونی و تغییرات کریدوری منطقه محسوب میشود.
