افزایش فشار بر تولید و نیروی کار در خراسان رضوی؛ زنجیره‌ای از چالش‌ها

در نشست کمیسیون صنعت، محمود راستین، عضو کمیسیون کار و تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی مشهد، با اشاره به وضعیت فعلی تولید و تجارت در استان خراسان رضوی، مجموعه‌ای از چالش‌ها و راهکارها را در حوزه نیروی انسانی، تأمین اجتماعی، مالیات و صادرات مطرح کرد و بر ضرورت اتخاذ تصمیمات حمایتی برای عبور از شرایط دشوار اقتصادی تأکید داشت.

به گزارش مرکز رسانه بامداد؛ محمود راستین بر اهمیت حفظ نیروهای کلیدی در واحدهای تولیدی و بنگاه‌های اقتصادی تأکید کرد و نگه‌داشت نیروی انسانی استراتژیک را یکی از موضوعات اساسی در پایداری ساختارهای کاری دانست. همچنین به موضوع جذب نیرو اشاره کرد و آن را بخشی از فرآیند تقویت و تداوم فعالیت سازمان‌ها و واحدهای فعال در بخش‌های مختلف عنوان کرد. راستین در ادامه به مشکلات مرتبط با تأمین اجتماعی و مالیات پرداختند و این موارد را از جمله دغدغه‌های موجود در شرایط فعلی برشمردند. ایشان مطرح کردند که حداقل در این شرایط، برای افزایش تاب‌آوری تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی، فرصت شش‌ماهه‌ای در نظر گرفته شود تا بتوانند تعهدات خود را مدیریت کرده و از فشارهای مضاعف عبور کنند. عضو کمیسیون کار و تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی همچنین به وضعیت تعدیل نیرو در استان اشاره کرد و گفت: حدود ۱۱ هزار نفر تعدیل شده و برای دریافت بیمه بیکاری به سازمان تأمین اجتماعی معرفی شده‌اند. این موضوع به‌عنوان یکی از نشانه‌های شرایط دشوار پیش‌روی واحدهای تولیدی و فعالان اقتصادی مطرح شد. در بخش دیگری از سخنان خود، راستین به سیستم صادرات افغانستان اشاره کردند و موضوع تعهد ارزی را مورد توجه قرار دادند. به گفته ایشان، برای صادرات، تعهد ارزی باید پرداخت شود، در حالی که طرف مقابل در افغانستان خرید را به‌صورت ریالی انجام می‌دهد. در نتیجه، تولیدکننده با وضعیتی مواجه می‌شود که فروش به شکل ریالی انجام شده اما ملزم به ایفای تعهد ارزی است. راستین سپس بخش دیگری از سخنان خود را به شاخص‌های اقتصادی اختصاص داد و اعلام کرد که نرخ تورم تولیدکننده در فروردین سال جاری به بیش از ۴۵ درصد رسیده است و این رقم نگران‌کننده است. همچنین، شامخ یا شاخص مدیران خرید به عدد ۴۱.۵ درصد سقوط کرده که نشانه رکود عمیق نمی‌باشد. او افزود که ریسک سرمایه‌گذاری نیز سه برابر شده است. وی در ادامه با اشاره به شرایط استان خراسان رضوی گفت: به صورت پیش‌فرض، باتوجه به فاصله استان با بنادر اصلی کشور، هزینه حمل‌ونقل در این استان حدود ۲۰ درصد بالاتر است و اکنون به دلیل جنگ و اتفاقات اخیر، این افزایش به ۵۰ درصد رسیده و در برخی موارد حتی ۲ تا ۳ برابر شده است. برای نمونه، هزینه حمل‌ونقل دریایی نزدیک به ۲۰۰۰ دلار بوده که اکنون به ۷۰۰۰ دلار برای نوع زمینی آن تبدیل شده است. موضوع ناترازی برق نیز از دیگر هشدارهای مطرح‌شده بود. به گفته راستین، ناترازی برق استان ۳۰۰۰۰ مگاوات است و در تابستان باید منتظر خاموشی باشیم؛ خاموشی‌هایی که احتمالا منجر به تعطیلی برخی صنایع خواهد شد. وی همچنین افزود که شاخص موجودی انبار به ۳۸.۲ درصد رسیده که خود این رقم گویای همه‌چیز است و خطر این را به‌همراه دارد که در ماه‌های آینده به توقف خطوط تولید منجر شود. در ادامه، راستین نرخ تشکیل سرمایه را منفی ۸ درصد اعلام کرد و توضیح داد که دلیل این وضعیت، فرسودگی ماشین‌آلات و تجهیزات تولیدی است. وی گفت که عمر کاری تجهیزات در صنایع به ۱۸ سال رسیده و حتی مجموعه‌هایی که محدودیت واردات ندارند نیز تجهیزاتشان نهایتاً پنج‌ساله است. او اضافه کرد که قیمت ماشین‌آلات ۱۱۰ درصد افزایش یافته و با توجه به اینکه دولت تنها ۴۵ درصد از این هزینه را تقبل می‌کند، خرید تجهیزات جدید عملاً غیرممکن شده است. وی همچنین بیان کرد که کشور اکنون با پدیده‌ای فراتر از فرار مغزها مواجه است و اکنون فرار نیروی کار فنی و تکنسین‌ها نیز در جریان است؛ نیروی کاری که به سمت کشورهایی مانند عراق مهاجرت می‌کنند. علاوه بر این، تأخیر در پرداخت حقوق کارگران نیز موضوع دیگری بود که به گفته او در برخی واحدها تا ۶۰ روز ادامه دارد. مجموع نکات مطرح‌شده از سوی راستین در این نشست، تصویری از فشارهای هم‌زمان بر تولید، اشتغال، سرمایه‌گذاری و صادرات ارائه می‌دهد؛ مواردی که هرکدام به‌تنهایی می‌توانند فعالیت واحدهای تولیدی را با مشکل مواجه کنند و اکنون هم‌زمان و در کنار یکدیگر رخ داده‌اند.